Kedi mırıltısının tedavi edici etkisi var mı ?

1.Mırlamanın esrarı : Aslandan pantere kedigillerin çoğunda bedendeki titreşimlerle birlikte görülen derin ve tipik mırlama uzun süreli çalışmalarla anlaşılmaya çalışıldı.Çok genç dönemlerde başlayan mırlama ileri yaşlara kadar devam eder.Mırlamanın mekanizması hâlâ tam olarak anlaşılabilmiş değildir.Uzun yıllar kedilerin gırtlağındaki titreşimlerden kaynaklandığı düşünüldü.Doğrulamak yada aksini kanıtlamak için yapılan deneysel bir çalışmada ( 1981 Hardi ve Co.) larynx ( yutak) çıkarıldı .Buna karşın kedi mırlamaya devam etti. Stogdale1985 deki bir çalışmasında diyaframın ( göğüs ve karın boşluğunu birbirinden ayıran kaslı yapı )titreşimlerinden kaynaklandığını savundu.Ancak bu görüşte tam olarak açıklayıcı değildi .Bu konudaki güncel düşünce ; diyafram ve kalbin yanından geçen büyük bir toplar damarın ( vena cava ) içinden geçen kanın titreşimleri oluşturduğu şeklindedir.Bu bölgedeki dar geçitlerden akan kan bir çalkantıya neden olmaktadır.Neuro vejatatif sinir sistemindeki durumlar bütün vücuttaki titreşimleri tahrik etmekte ,soluk borusu yoluyla kafatasındaki göz çukuruna kadar ulaşmaktadır.
Her şey aslında titreşir kedilerde bu karakteristik olarak gevşemenin bir görünüşü olarak kabul edilir ( relax ) . Bu gevşeme uzun zaman kedilerde memnuniyetin bir ifadesi olarak görüldü ancak kediler de ağrı duyduklarında yada stres altındayken de mırlarlar . Rezonans olgusu ; bu fiziksel bir olgudur ve çok sık görülebilir.Ne zaman bir kas, bir bölge titreşmeye başlasa tüm vücut katılır ve uyumlu bir şekilde titreşir.Bu olaya keman iyi bir örnektir.Kemanında bir teli titreştiğinde bütün saz uyumlu bir şekilde titreşerek ses çıkarır.Kedilerdeki mırıltıda böyledir ne zaman mırlamaya başlarsa bütün kaslar uyumlu bir şekilde titreşimlere katılır.

2.Şifrenin frekansı 25 / 50 hertz : Kedi mırıltısını analiz edersek dalga boyunun 25-50 hertz arası frekansta olduğunu görürüz.Bu bas sesleri müzik bestecileri iyi bilir ;duyguları tahrik etmek , metabolizmayı direk olarak etkilemek için kullanırlar. Peki bu etkinlik ölçülebilir mi ? Hayvan koruma örgütleri doğadaki çeşitli hayvanların seslerini araştırmalar için toplamaktadır. Ortopedi doktorları bu frekanstaki sesleri kullanarak başarılı bir biçimde bir çok kemik kırığını ,dejenaratif eklem -kemik yangılarını iyileştirebilmektedirler. Yayınlanan araştırmaların sonuçları ; iyileşme sürecinin , yeni dokuların gelişiminin hızlanması ile bu sesler arasındaki olumlu ilişkinin varlığını göstermektedir.Kesinlikle bu bas frekanstaki seslerin vücut üzerinde yapıcı ,olumlu etkileri vardır. Aynı zamanda , hayvan sesleri araştırmacıları veteriner fakültelerindeki istatistik i kayıtlarda buldukları bir gerçekte göstermektedir ki kedilerde benzer yaralarda ve benzer tedavilerde mırlayan kedilerin çok daha çabuk iyileştikleridir ( 5 gün ). İyileşme hipotezi ( anabolik etki ) : Mırlamanın gerçekten iyileştirici etkisi vardır.

3. Mutlulukta ,acıda ;yerine koyma ( kendini ayarlama - uyum ) : Veteriner hekimler acı çeken kedilerin tedavisi esnasında mırlamanın iyileştirici gücünü fark ettiler ; sevecen bir şekilde onu kollarımızda tutarken o hoşnut bir biçimde mırlamaktayken aslında biz çok uzaklardayız o annesinin yanında gibi hissetmektedir. Mutluluk ve acı her iki durumda da aynı anda benzer duyguları duyumsamaktadır. Mırlarken iyi ise daha iyi olmak için,hastaysa iyileşme içgüdüsü ile davranmaktadır.
Uyku ve mutluluğun metabolizma üzerindeki olumlu etkileri iyi bilinen gerçeklerdendir. Bizlerde uyurken büyürüz,vücut dokularımız gelişir,hafızamız kuvvetlenir. Kediler acı , ağrı çekerken mırlama vücudun bu duygulara karşı tepkisi olarak ortaya çıkar,hastalığa karşı direnmesi olarak yorumlayabiliriz.Bu yerine koyma ve güçlenme davranışını beyindeki otonom sinir sistemi kontrol eder.

4. Otonom Sinir Sistemi : Sürekli olarak vücudun en iyi durumda tutulması için çalışır ; sinir sistemi bedeni sürekli tarar ve organların çalışmasını düzenler.Kalp atışı,gözdeki iris in kasları,idrarın tutulması ,bütün büyük istemsiz vücut faaliyetleri sinir lif yığınları ile kontrol edilir.Bu sinir liflerinin görevi kendi kontrolümüzde olmayan beden ve organlarımızın çalıştırılmasıdır.Onlar bağırsaklardan gıdanın geçişini,soluk alıp vermeyi dolayısı ile akciğerlere hava giriş çıkışını ,kan dolaşımını denetler .Ayrıca salgı bezlerinin çalışmalarını da düzenleyerek hormonların üretilmesini ayarlar.Otonom sinir sistemi kararlı bir biçimde bu ana görevini sürdürürken tamamlayıcı olarak sempatik ve parasempatik sinir sistemlerini de oluşturur. Sempatik sinir sistemi ; noradrenalin üretimi ile aktif hale geçer,acil durumlar için,savunma sistemlerini hazırlar ,vücudu harekete geçirir ;kalp atışını hızlandırır,kan şekeri düzeyini yükseltir ,atar damarları daraltır ,vücudu kavgaya hazırlar.Sempatik sinir sistemi vücuttan gelen alarma göre gerilimin düzeyini ayarlarken dopamin in üretimi ve etkisi ile hareket eder.Sempatik sistem uyarılıp aktif olduğu zaman çok hızlı bir biçimde çalışır ,kendisini uyaran vücut kimyasallarını tüketir.Parasempatik sinir sistemi ise tersine çalışır ( sempatik sinir sisteminin ) .Serotonin ( uyku hormonu ) üretimini ,salgılanmasını sağlar.Serotonin gün esnasında üretilir ve beynin bir kısmında depolanır ( ön görme boşluğu ).Kedilerde insanlarda olduğu gibi uyanıklık ve uyku aşamaları düzenli olarak birbirini takip eder.Bir organizma uyurken gücünü artırır.Yine bir virus , bir bakteri ile savaşırken de (yani hastalık halindeyken ) uyku ,savaşımın süreceği en iyi ortamı sağlar.Sabah uyanıldığında iyilik hali görülür , savaş kazanılmıştır.
Endorfin Hipotezi :Endorfinler sinir doku tarafından salgılanan morfinlerdir. Ağrı duygusunu giderir ,savaşta bedene yardımcı olur.Mantığa aykırı olarak ( Mantıklı bir şekilde açıklanamıyor ) iyileşme duygusu-güdüsü ile birlikte bulunur , mutluluk ve gerçekleşme sağlanır.Bu iki durum kedinin mırlamasıyla başlar.Araştırmacıların düşüncesi mırlamanın başlamasıyla endorfin üretiminin de başladığı ,endorfinin ağrı duygusunu gidererek kedinin rahatlamasını sağladığı yönündedir.

Kedi beynindeki konu ile ilgili bölümler

5.Hafıza ve Duygular : Uyaranların tümü beyni harekete geçirir , dış uyaranlar ( ses,ışık ), iç uyaranlar ( düşünceler , organik duyular ) ın her ikisi de beyindeki iki önemli merkezi aktive eder.Beyindeki merkezlerden Hipokampus olayları sınıflandırır ,tanır ve aykırı ise itiraz eder, ikinci önemli merkez Amygdala ( duygusal merkez) de uyaranların etkisi ile duygu duyumlarını sağlar .Beyindeki bu iki önemli merkezin çalışmaları arasında olumlu bir ilişki vardır; renk algılamasını da işe katarak ortak hareket ederler.
Konuyu biraz daha anlaşılır hale getirmek için bir örnek verelim; diyelim caddede mavi bir motorsiklet
gördünüz ,15 yıl önce sizinde aynı model aynı renkte bir motorsikletiniz vardı ,onunla yaptığınız hızı,selesinin kokusu,rengi hemen gerçeklere dayalı hafızanız size anımsatacaktır ,hipokampus ta netleşecek onu destek- leyen amygdala aracılığı ile büyüyecek tam anlamıyla beyninizde canlanacaktır ( duygusal ve görsel hafıza ) Kokuda güçlü bir hafıza uyarıcısıdır hatta ses ve görüntüden bile daha güçlüdür.Taze ekmeğin,kahve- nin kokusu ,kediler için mama paketinin çıkardığı ses, paket açıldığında çıkan koku güçlü uyarıcılardır.

6.Mırlama : Kedicilerin gözlemleyip,iyi bildikleri bir olgudur ;tortop olmuş bir tüy yumağının ,güven içinde ,mutlu mutlu mır mır mırda mır uyuyuşları kedilerin.Kimi insan imrenir onların bu uyuyuşuna, çoğunda da şefkat hissi uyanır , neredeyse üstüne bir örtü örtme isteği gelişir, uyandırmamak için sessizce hareket ederler.
Üzüntülü ve gergin olduğunuz zaman kedinizin mırıltısını dinleyin,tüm kaygılarınızı,endişelerinizi alacaktır.Onun kadar olmasa da sizde gevşeyeceksiniz ,stresiniz dağılacaktır.Hemen burada akla gelen soru ; sinirsel aktarımı sağlayan kimyevi maddeler ile hormonlar arasında bir bağlantı var mı dır ? Uyku, uyuma olgusuna katılan 30 faktör tanımlanmıştır.Bunların etkileri,etkileşimleri göreli olarak sınırlı bir süre için tam olarak açıklanamamıştır,üzerinde çalışmalar devam etmektedir, özellikle biyolojik etkinlikleri açığa çıkarılmaya çalışılmaktadır.Yalnız çalışmalar sırasında tespit edilen bir gerçek; kedinin mırlamasını dinleyen bir insanın beynindeki sinir hücrelerinde seretonin üretildiği,hipokampus ve amygdala merkezlerinin etkinleştiği yönündedir.

İnsan beyninde amygdala nın yerleşimi

İnsanlarda; amygdala (corpus amygdaloideum ) beyin loblarının yan tarafının orta kesiminde yer alır ve duygusal olarak anahtar rolü oynadığına inanılır.Limbik sinir sisteminin bir parçasıdır ,insan vehayvanlarda korku,fobi ve memnuniyet duygularının geliştiği bölümdür.Hasar gördüğünde ya da bozukluk geliştiğinde otizm, narkolepsi,depresyon,fobi ve travma sonrası hastalık halleri görülür.Özellikle sinir iletilerinin iletilmesini sağlayan sinirsel iletici kimyevi maddelerin dengesizliğinden olumsuz etkilenir.Koku alma merkezinin çalışmasına,feromon salgılanma mekanizmasına katılır.

Kedinin uyurkenki görünümü,mırıltı sesinin insanda uyandırdığı duygular serotonin üretimini ve salınımını tahrik eder. Kedinin mırlaması insanlarda mutluluk hissinin duyulmasınısağlayan endorfin ve serotonin salgılanmasını temin eder. Kedilerin varlığının bizlere getirdiği yarar önce gözlerimizde şekillenir,başlar.Yeter ki bakmasını bilelim.

7. Mırlama , keşif amacıyla yapılan yolculuk : Amerika da köpüren isimli bir dergi araştırma amacıyla bir ses CD'si hazırlamış ,bu CD'de fonda müzik olmaksızın sadece kedi mırıltıları varmış.Bunları test amacıyla 250'nin üzerindeki okuyucusuna ve web gezginlerine göndermiş ve dinlemelerini istemiş.Gelen sonuçlarda bazıları normal olarak nitelemiş .Ama 30 kadarı can kulağı ile dinlediği için çok etkileyici sonuçlar bildirmişler .Bazıları ;
- Gerçekten uykuya dalmama yardımcı oldu.
- Kedi mırıltısının bilindik sesi zor yaşam koşullarında bile ayırt edilebilecek kadar dikkat çekiciydi gülümsedim.
- Sanki derin bir mor ışığın etkisi altında kalmışcasına gevşedim.
- Acil ve fark edilebilir derecede streste azalma.
- Ellerimin ve ayaklarımın içlerinde karıncalanma gibi bir rahatlatıcı bir enerjinin dolaştığını hissettim.
- İlk 15 dakikadan sonra derin ve rahat bir solunum ,kendimde bir hafifleme hissettim.

Derginin bu sonuçlardan sonra okurlarına önerisi kedi seslerini düşük volümde dinlemeleri,mümkünse kulaklıkla dinlemeleri şeklindeydi.Ayrıca araba kullanırken ,dişleri sıkarak dinlenmemesi gerekir deniyordu.İstenilen sonucun alınması için sanki ortamda bir kedi varmışcasına sakin - sessiz bir ortamda dinleyin şeklinde öğütlüyorlar."Uzanın bir kanepeye,rahatlayın,dinleyince gevşeyeceksiniz "Onun mırlaması ; senin karışık olan aklını düzeltecek,sukunetini sağlayarak rahat ve huzurlubir uykuya götürecektir. Deniyor dergide, ayrıca veri toplamak için önerilerimiz doğrultusunda CD'yi dinleyin ve sonuçları lütfen bildirin gibi bir not da var.

Çeviren ve derleyen
M.Hakan Boyar
Veteriner Hekim
Global Gıda Ltd.Ürün Müdürü
İzmir

Mırmır

Not: Kedimiz,oğlumuz mırmır nam-ı değer " Mırbey " önce kızımızı uyutuyor sonra da yanımıza gelip eşim ve beni şarkısını söyleyerek tatlı bir uykuya dalmamızı sağlıyor.

Bana kedi sevgisini aşılayan anneme...

Sayfa Başı